Pierścień nurkowy – dekompresyjny czy bezdekompresyjny?

Zegarek KonTikI

Czytając tytuł niniejszego opracowania “Pierścień nurkowy – dekompresyjny czy bezdekompresyjny“, pewnie wiele osób niezwiązanych z nurkowaniem może mieć problem z jego rozszyfrowaniem, a co dopiero z oceną jego poprawności.

Aby w pełni zrozumieć  tytułowe pojęcia należy rozbić je na części pierwsze. Zacznijmy więc od definicji.
Dekompresja – jest to obniżanie ciśnienia w trakcie którego następuje proces usuwania gazów (głównie azotu) nagromadzonych w organizmie nurka podczas oddychania w warunkach podwyższonego ciśnienia.

Tak brzmi definicja, a jak proces dekompresji wygląda w rzeczywistości?

Nurek zanurzając się pod wodę, co oczywiste, podlega zwiększającemu się ciśnieniu zewnętrznemu – ciśnieniu wody napierającej na jego organizm. Mając ze sobą butlę z powietrzem, które jest mieszanką tlenu i azotu oddycha pobierając je poprzez tak zwany aparat tlenowy. Urządzenie to podaje nurkowi mieszankę gazów, której ciśnienie jest adekwatne do zmieniającego się ciśnienia otoczenia – ciśnienia wody. Tak więc, czas zanurzenia i ciśnienie wody mają duży wpływ na wchłanianie przez organizm azotu z mieszanki powietrza z butli.

To właśnie nadmierna ilość nagromadzonego azotu wymaga odpowiedniego zachowania podczas wynurzenia. Nagromadzony gaz podczas zbyt szybkiego procesu wypływania na powierzchnię może spowodować powstanie pęcherzyków we krwi, które powodowałyby zatory, a w konsekwencji niedotlenienie czy rozerwanie tkanek.

Aby zapobiec takim niekorzystnym zjawiskom należy spowolnić wynurzanie. W tym celu należy zastosować przystanki dekompresyjne. Przystanki te określają specjalistyczne tabele.

Nurkujemy ponad 12 metrów

Tabele te stosuje się do nurkowań, których głębokość przekracza 12 metrów.

tabela przystanków dekompresyjnych

 

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że wiele firm w swoich zegarkach stosuje obrotowe pierścienie nurkowe z podziałką, najczęściej jest to jednak podziałka 60-minutowa.

W informacjach o zegarkach można się spotkać z błędnym określeniem, że jest to podziałka dekompresyjna, co tak naprawdę nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości.

Dekompresja jest ściśle związana zarówno z czasem jaki przebywamy pod wodą, ale również z głębokością jaką osiągamy podczas nurkowania.

Podziałka dekompresyjna jak zwykli ją nazywać niektórzy producenci, nie odzwierciedla w żadnym stopniu połączenia pomiędzy głębokością a czasem. Ułatwia ona jedynie pomiar odcinka czasu, na podstawie którego możemy określić, jak długo jesteśmy zanurzeni. Tak, jak przekazano we wprowadzeniu, wiemy, że dla dekompresji istotne jest czy jesteśmy na głębokości 5 czy 30 metrów.

Tak więc tradycyjny pierścień nurkowy jest jedynie pomocą w wyznaczeniu i zapamiętaniu upływu czasu od chwili nastawy, a nie szczegółową informacją na temat czasu jaki potrzebujemy na wynurzenie.

Prawdziwa podziałka dekompresyjna

Prawdziwa tabela dekompresyjna na zegarku byłaby trudna do umieszczenia na pierścieniu zegarka, którego średnica zewnętrzna w większości przypadków ma nie więcej niż 50 mm, a szerokość sięga maksimum 5 mm.

przykład skali dekompresyjnej na tarczy zegarka

Co prawda na rynku pojawiały się takie modele, ale jak widać na powyższej ilustracji, czytelność skali pozostawia wiele do życzenia, a do tego potrzeba prezentacji danych nie pozwala na zbytnią ingerencję stylistów.

Pierścień nurkowy dla zegarka Eterna KonTiki

Próba umieszczenia na pierścieniu pełnej tabeli przystanków dekompresyjnych, przy chęci zachowania stylistyki retro w połączeniu z dość surowym wykończeniem, jaki założono dla zegarka Eterna KonTiki jest praktycznie niemożliwa.

zegarek Eterna KonTiki i skala bezdekompresyjna

 

 

 

Istnieje jednak możliwość stworzenia podziałki bezdekompresyjnej. Taką właśnie stworzyła firma Eterna w modelu Kontiki Bronze Limited Edition.

Skala umieszczona na obrotowym pierścieniu w tym zegarku przedstawia pozornie niepowiązane ze sobą liczby umieszczone w różnych odstępach czasowych- zaczynając od 18 kończąc na 60 .

Pierścień bezdekompresyjny

Pierścień ten według informacji, którą otrzymaliśmy od producenta przedstawia skalę bezdekompresyjną. Zgodnie z taką definicją podziałka ta przedstawia maksymalny czas jaki nurek może spędzić na wskazanej głębokości, aby mógł wynurzyć się bezpośrednio na powierzchnię, bez zachowania przystanków dekompresyjnych.

Aby zilustrować konkretny przypadek i wyjaśnić sposób odczytu czasu na skali bezdekompresyjnej przygotowaliśmy zdjęcia zegarka Eterna z podziałką bezdekompresyjną.

Praktyczny przykład

Przyjmijmy, że znajdujemy się na 40 metrach pod powierzchnią wody i w tym momencie jest godzina 10.20.

skala bezdekompresyjna: przykład działania

Dla uzyskania pożądanej dla nas informacji pierścień zegarka przesuwamy w taki sposób, aby charakterystyczny trójkąt znalazł się w miejscu wskazówki minutowej.

przykład działania skali bezdekompresyjnej

Długość łuku jakie musi pokonać wskazówka minutowa, aż zrówna się z liczbą 40 wskazuje czas, jaki możemy spędzić na danej głębokości, aby w przypadku wynurzania nie było potrzeby korzystania z przystanków dekompresyjnych.

W tym konkretnym przypadku czas ten wynosi 15 minut. Jeśli jednak o godzinie 10.20 bylibyśmy na głębokości 60 metrów, to ten czas byłby znacznie krótszy i wyniósłby tylko 5 minut.

tarcza ze skalą bezdekompresyjną - zegarek Eterna KonTiki

Jak widać, naniesiona na pierścieniu zegarka skala jest nieregularna, co wynika z dużej zmienności ciśnienia wraz z powiększaniem się głębokości. Nie bez przyczyny nie naniesiono na lunetę wyższych liczb, ponieważ dalsze zanurzanie i tak wiązałoby się z potrzebą zachowania przystanków dekompresyjnych.

Taki rodzaj podziałki niesie za sobą tak walory estetyczne, jak i użytkowe. Jej obecność, to to dodatkowa funkcjonalność zegarka, z której oczywiście mało kto korzysta w codziennym życiu. Nurkowanie na głębokość powyżej 12 metrów, dla większości obywateli jest niezwykłą rzadkością, a tym którzy nurkują głębiej, takie przypadki zdarzają się prawdopodobnie rzadziej niż raz do roku.

Poza tym profesjonaliści z pewnością nie będą  używać tego zegarka jako specjalistycznego sprzętu, bo w przypadku profesjonalnego nurkowania używane są elektroniczne komputery nurkowe.

Biorąc powyższe pod uwagę trzeba stwierdzić, że określenie “obrotowy pierścień dekompresyjny” jest błędne, jeśli na nim naniesionej tabeli z wyróżnieniem nie tylko głębokości, ale i czasu spędzonego pod wodą oraz czasu jaki nurek powinien spędzić podczas przystanków dekompresyjnych.

Warto dodać, że obrotowy pierścień z oznaczeniem minut, podczas nurkowania należy traktować wyłącznie jako wyznacznik chwili, w której rozpoczęliśmy zanurzenie, czy inną czynność.

Nasza oferta zegarków przeznaczonych do nurkowania znajduje się na stronie “zegarki do nurkowania

Jakub Wojdat