Ciekawe książki o zegarkach i zegarmistrzostwie w ofercie naszego sklepu.

Książki o zegarkach i zegarmistrzostwie od zawsze były w ofercie naszego sklepu. Do wydań niektórych z nich wręcz się przyczynialiśmy.
Staraliśmy się posiadać szeroką gammę książek – czyli praktycznie wszystkie, jakie pojawiały się na naszym rynku.
Tak jest również dzisiaj!
W naszej ofercie można znaleźć praktycznie wszystkie książki, które obecnie są na rynku oferowane.
Książkę „Czas pod czerwoną gwiazdą” – o przemyśle zegarkowym w Związku Radzieckim jako sklep wydaliśmy.
W niniejszym artykule, który został przygotowany na jubilerskie targi GOLDEXPO 2026 staraliśmy się przekazać informacje o rodzajach książek i przedstawić te, które obecnie mamy na rynku, a co za tym idzie – my jako sklep oferujemy w sprzedaży.
Zachęcamy do lektury niniejszego opracowania i zainteresowania się oferowanymi na rynku książkami.

Co ciekawe, okazuje się, że obecnie mamy całkiem ciekawą ofertę tego rodzaju wydawnictw, choć trzeba też zauważyć, że nie ma w niej książek „warsztatowych”, a raczej są to publikacje informacyjno-historyczno-katalogowe.
Brak publikacji warsztatowych jest oczywiście efektem zmian dokonujących się w zawodzie zegarmistrza – z jednej strony, a szerokim dostępem do publikacji cyfrowych, w tym obcojęzycznych z drugiej. Niezależnie od powyższego, nad wszystkim góruje oczywiście księgowy, czyli kryterium opłacalności działalności wydawniczej.

Książkowa posucha

Wydawało się, że tak nasze przemiany gospodarcze lat osiemdziesiątych, jak i rozwój przekazów elektronicznych doprowadzą do marginalizacji książek jako takich i do nieopłacalności ich wydawania.
Co więcej, wobec naturalnego w nowej sytuacji gospodarczej zakończenia państwowego mecenatu i szczupłości zegarkowej branży, można było także przewidywać brak możliwości opłacalnego wydawania książek z tej właśnie dziedziny.
Rzeczywiście tak się stało i od połowy lat osiemdziesiątych, przez ponad dwie dekady na rynku nie zobaczyliśmy żadnych nowych, branżowych książek.
Na szczęście udało się tę wydawniczą niemoc przełamać i w końcu odwoływanie się do wielotomowego wydania dzieł braci zakonnych z Niepokalanowa – Wawrzyńca Podwapińskiego i Bernarda Bartnika, pod wspólnym tytułem: „Zegarmistrzostwo”, które nota bene jest ewenementem na skalę światową, można było zakończyć.

Klub Miłośników Zegarów i Zegarków wydawcą książek!

Pierwszą pozycją przełamującą taką wieloletnią niemoc była, wydana w roku 2008, przez Klub Miłośników Zegarów i Zegarków, książka Profesora Zdzisława Mrugalskiego: „Czas i urządzenia do jego pomiaru”. W krótkim czasie po niej pojawiły się kolejne książki wydane przez Klub Miłośników Zegarów i Zegarków. Dwie książki Profesora Mrugalskiego: „Zegarmistrz Królewski. Adam Adamandy Kochański” i „Zegary elektryczne i elektroniczne”, a także opracowanie o zegarkach z Błonia: „Przystanek – Zegarek. Zegarki i przystawki balansowe z Błonia”, – Władysława Mellera.
Trzeba zaznaczyć, że te wskazane powyżej książki Profesora Mrugalskiego są cały czas dostępne na rynku pierwotnym.

Sesje naukowe muzealników

Ciekawą i owocną pod kątem publikacji zegarowo-zegarmistrzowskich były sesje naukowe: „Zegary i zegarmistrzostwo w Polsce”, które odbywały się w cyklu: Rzemiosło artystyczne i wzornictwo w Polsce”, a organizowane były przez Muzeum Okręgowe w Toruniu i Toruński Oddział Stowarzyszenia Historyków Sztuki.
Po każdej z sesji naukowych organizatorzy publikowali materiały posesyjne zawierające referaty sesyjnych mówców.

Tak organizacją spotkań, jak i przygotowaniem wydruków kierowała pani Katarzyna Kluczwajd.

Jakie książki pojawiały się na rynku w kolejnych latach?
Które z nich są cały czas obecne na rynku?

Na szczęście, tak wskazane cztery książki, jak i materiały posesyjne były tylko początkiem i w kolejnych latach na rynku pojawiały się różnorakie książki z dziedziny zegarów, zegarków i zegarmistrzostwa. Co ważne, znacząco poszerzyło się także grono autorów, co przełożyło się na szeroki zakres tematyczny ukazujących się książek.

Jedno zdjęcie – sześciu autorów książek
(na zdjęciu od lewej: Władysław Meller, Przemysław Jóźwiak, Beniamin Czapla, Filip Szymaniak, Dariusz Chlastawa, Mateusz Piechnik)

By w ciekawy sposób odpowiedzieć na tak postawione powyżej pytania, warto spojrzeć na przedstawione tutaj, wykonane w czerwcu tego roku, w trakcie zegarkowego wydarzenia – Passion for Watches we Wrocławiu zdjęcie.
Przedstawia ono zgromadzonych w jednym miejscu, sześciu, żyjących autorów książek z dziedziny zegarków i zegarmistrzostwa, prezentujących swoje książki.

Na zdjęciu znaleźli się:
Mateusz Piechnik – autor trzech książek branżowych.
Pierwsza z nich: „Czas na głębokości” przedstawia historię rozwoju konstrukcji zegarków wodoszczelnych, ich sztandarowych modeli i marek zaangażowanych w rozwój tych właśnie zegarków. Jak można przeczytać w jednej z recenzji: Nie jest to książka będąca suchym przedstawieniem faktów – to pełna pasji do zegarków gawęda o legendarnych nurkowych czasomierzach. Na jej łamach znajdują się zarówno precyzyjne informacje o technikaliach jak i liczne ciekawostki. Autor w umiejętny sposób dzieli się z czytelnikami swoją pasją, nie nudząc, nie zasypując zegarmistrzowskim żargonem po prostu snuje opowieść o swojej pasji w lekki ale i bardzo angażujący sposób.
Książka jest cały czas obecna na rynku!

Drugą książką Mateusza Piechnika jest: „Czas to pieniądz”. Jest ona doskonałym poradnikiem dla każdego miłośnika zegarków, w tym także dla tych osób, które pragną kolekcjonować zegarki, a w szczególności dla tych, którzy dopiero wchodzą do tego fascynującego świata. Jest ona na pewno konieczną lekturą dla wszystkich sprzedawców zegarków i to niezależnie od przedziałów cenowych, w jakich operuje dana osoba. „Czas to pieniądz” jest drogą do zdobycia wiedzy, a równocześnie zapewnia przyjemne spędzenie czasu.
Książka jest cały czas obecna na rynku!

Trzecią, dwutomową książką Mateusza Piechnika jest opracowanie „Chronografy – ukryte piękno”. Pierwszy tom tejże książki to szczegółowe spojrzenie na świat zegarków ze stoperem. Obejmuje ona szeroki zakres zagadnień objętych tytułem, począwszy od genezy powstania zegarków ze stoperem, wariantów ich konstrukcji, do jej zastosowania w przykładowych zegarkach. W kolejnych rozdziałach dowiadujemy się o rozwoju tej komplikacji konstrukcji mechanizmu na przestrzeni lat.
Tom drugi pojawił się na rynku już po przygotowaniu niniejszego tekstu, co powoduje, że w niniejszym opracowaniu nie znajdą się jeszcze o nim informacje.
Książka w obydwu tomach powinna być obecna na rynku w czasie trwania targów!

Beniamin Czapla jest autorem książki: „Antoni Norbert Patek. Zegarmistrz królów”. Mimo szerokiej znajomości osoby Antoniego Norberta Patka, do czasu wydania niniejszej książki nie znalazło się żadne szersze opracowanie obejmujące życiorys tego niezwykłego Polaka. Co więcej, wiele znanych powszechnie informacji nie było prawdziwych. Książka Beniamina Czapli jest doskonałym opracowaniem historycznym o osobie tego wielkiego Polaka jakim był Antoni Norbert Patek, ale także o Wielkiej Emigracji po Powstaniu Listopadowym i o warunkach jakie spotkały Polaków na emigracji.
Książka jest cały czas (jeszcze) obecna na rynku! Jeszcze – bo wydaje się, że ostatnio wykonany dodruk powoli się wyczerpuje.

Dariusz Chlastawa jest autorem książki: „WoW – Watcher of Watches” (WoW – Strażnik zegarków). Tytuł książki, już na samej jej okładce rozszerza autor słowami: „To nie jest typowa książka o zegarkach”, a dalej podaje: „Niniejsza publikacja zawiera autorskie opinie, interpretacje oraz refleksje dotyczące historii, rynku i kultury zegarmistrzowskiej. Książka nie stanowi opracowania naukowego ani kompletnego kompendium historycznego, lecz autorskie spojrzenie na świat zegarków, ludzi i zjawisk, które go tworzą. Rozmowy zawarte w części „Poza tarczą” zostały przeprowadzone przez autora specjalnie na potrzeby projektu WoW i opublikowane po autoryzacji rozmówców.”
Książka jest obecna na rynku!

Jakub Filip Szymaniak jest współautorem książki: „Zegarki Mechaniczne; Historia, budowa, ważne marki”. Drugim współautorem tejże książki jest, niestety nieobecny w tym czasie we Wrocławiu, Tomasz Miler. Ich książka, podzielna została na części zgodnie z tytułem, a to pozwoliło na uporządkowanie wiedzy o periodycznych zjawiskach naturalnych i tych stworzonych przez człowieka, historii rozwoju zegarków w czasie, tak pod względem budowy mechanizmów, jak i wyglądu zewnętrznego oraz nakreśla historię i dokonania, zdaniem autorów, najważniejszych marek na rynku. W swojej książce, autorzy skupiają się na tym, aby przedstawić sztukę zegarmistrzostwa oraz wyrobów w sposób klarowny, wyjaśniając najważniejsze pojęcia. Zadbali także o garść ciekawostek, które mogą zaskoczyć niejednego czytelnika. Interesujące fakty uzupełniają mnogie fotografie oraz rysunki, przedstawiające poszczególne modele zegarków mechanicznych, bądź wspomagające objaśnienia poszczególnych ich elementów konstrukcji.
Pozycja ta, wskazana jest jako podstawowe źródło informacji dla początkujących pasjonatów zegarmistrzostwa. Polecamy tę lekturę również w celu uzupełnienia wiedzy – kolekcjonerom, sprzedawcom lub entuzjastom, którzy lubią rozmawiać na tematy skupiające się wokół zegarków.
Książka jest obecna na rynku!

Przemysław Jóźwiak jest autorem książki: „Czas pod czerwoną gwiazdą. Przemysł zegarkowy w Związku Radzieckim”. Książka ta jest niezwykle wnikliwym przedstawieniem historii zegarmistrzostwa w Związku Radzieckim.
Jej przekaz merytoryczny zaczyna się od najstarszych zegarów w Starej Rusi, poprzez dokonania i dzieje prywatnych firm zegarkowych na rynku Rosji Carskiej, a dalej obejmuje kwestie działania władzy sowieckiej dla kreacji przemysłu zegarkowego i jego dynamicznego rozwoju po drugiej wojnie światowej.
W zakresie materiałów znajdziemy przedstawienie kilkunastu (wszystkich) zakładów produkujących zegarki i dodatkowo niektóre, służebne dla tego przemysłu. Pojawia się systematyka nazw modeli zegarków, których liczba może przyprawić o ból głowy, a do tego autor podaje w których zakładach używano których z tych nazw. Ciekawostką, której systematyki nie znali zapewne nawet nasi zegarmistrze są oznaczenia numeryczne – kalibry zegarków.
Każdy z czytelników sięgających po tę książkę, znajdzie w niej na pewno wiele ciekawych i nieznanych, czy nieupowszechnianych wcześniej informacji.
Pozycja ta, kierowana jest do pasjonatów zegarmistrzostwa, w szczególności kolekcjonerów zegarków oraz osób, które pragną poszerzyć swoją wiedzę na temat historii zegarmistrzostwa i zegarków w Związku Radzieckim.
Książka jest obecna na rynku!

Władysław Meller – jest współautorem (współpraca) książki: „Czas pod czerwoną gwiazdą. Przemysł zegarkowy w Związku Radzieckim”, a także autorem wspomnianej wyżej książki: „Przystanek – Zegarek. Zegarki i przystawki balansowe z Błonia”, której nakład został już wyczerpany. Czas już pewnie na drugie wydanie tejże książki z uzupełnieniem treści o dane i fakty, które udało się ustalić już po jej wydaniu w roku 2013. W tym przypadku, zainteresowanie zegarkami po ukazaniu się książki znacząco wzrosło, a wzrost zainteresowania spowodował pojawienie się większej liczby osób interesujących się tymi polskimi zegarkami, więcej ciekawych egzemplarzy, i nowych informacji o zdarzeniach związanych z tymi naszymi wyrobami.

Poza kadrem!

Wprawdzie Beniamin Czapla znalazł się na wskazanym powyżej zdjęciu, ale w tamtym czasie tylko nieliczni wiedzieli o kolejnej książce nad którą tenże autor pracuje. Teraz już książka: „Patek, Czapek i inni Polacy, którzy nakręcali zegarmistrzostwo w Genewie” pojawiła się na rynku, a niniejsza publikacja jest pewnie pierwszą pisaną o niej wzmianką.

Jak przekazuje autor: „Kiedy myślimy o polskiej emigracji XIX wieku, przed oczami stają nam zazwyczaj obrazy politycznej tułaczki, biedy lub dzieła wieszczów. Niniejsza książka odkrywa inną, zapomnianą kartę naszej historii – fenomen gospodarczego sukcesu polskich zegarmistrzów w Szwajcarii. To opowieść o pieniądzach, reputacji i walce o rynkowy sukces. O tym, jak w epoce zaborów polskie nazwisko stawało się cenioną marką, a zegarek dowodem, że naród wymazany z mapy Europy wciąż potrafił zaznaczyć swoją obecność z wyjątkową precyzją. Publikacja jest pierwszą monografią naukową poświęconą XIX-wiecznym polskim zegarmistrzom w Genewie. Opatrzona aparatem krytycznym, rycinami oraz dziesiątkami fotografii zachowanych czasomierzy z „polsko-genewskich” atelier, przeznaczona jest dla miłośników historii, zegarmistrzostwa i polskiej przedsiębiorczości.”
Książka jest obecna na rynku!

Inni autorzy, którzy „nakręcali rynek książek zegarkowych” i ich dokonania

Profesor Zdzisław Mrugalski poza wskazanymi powyżej trzema książkami jest także autorem monografii: „Historia zegarmistrzostwa”. „Przemysł zegarkowy w Polsce” i „Zegar na Zamku Królewskim w Warszawie”.

Łukasz Biały jest autorem książek: „Historia fabryki zegarów Junghans”, „Historia fabryki zegarów Kienzle”, „Fenomen firmy Gustav Becker”.
Tomasz Maliński jest autorem książki: „Gustav Becker Zegary 1847-1857”.

Wydania okazyjne i niskonakładowe

Na rynku pojawiały się także książki przygotowywane, czy wydawane przez lokalne organizacje. Zwykle były one niskonakładowe i dotyczyły konkretnych tematów.

Przykładami takich książek są następujące pozycje:
„Zegary wieżowe Wolsztyna i okolic” – Michała Olejniczaka
„ Zegary mojej Bydgoszczy” – Jerzego Koreckiego
„Historia precyzyjnego zegara mechanicznego” – Franciszka Wieganda

Drukowany Kwartalnik Zegarki i Pasja

Mówiąc o zawartości biblioteki zegarkomaniaka i pozycjach, które znalazły tam miejsce w ostatnim czasie nie sposób nie wspomnieć o drukowanym kwartalniku: „Zegarki i Pasja”.
Wydawany przez redakcję portalu internetowego „Zegarki i Pasja” drukowany kwartalnik, był bezpłatnie rozdawany przez sklepy i inne punkty związane z zegarkami i zegarmistrzostwem, miał bardzo dużą wartość merytoryczną, a jako fizyczny, realny produkt był poszukiwany i chętnie czytany przez miłośników zegarków.

Na rynku ukazało się 19 regularnych numerów kwartalnika. Ostatni z nich obejmował czwarty kwartał 2022 roku.
Możemy mieć tylko nadzieję, że kolejne numery tegoż magazynu jeszcze kiedyś pojawią się na rynku.

Historia naszego Cechu

W zakresie książek branżowych trzeba także poinformować o cały czas oferowanej na rynku książce: „Przemijający świat rzemiosła” o historii Cechu Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników miasta stołecznego Warszawy.

Przygotowana na jubileusz Cechu książka, autorstwa Jerzego Miecznika i wydana sumptem Cechu, w doskonały sposób przedstawia dzieje organizacji cechowych od początków ich powstawania, oraz istotne fakty z dziejów cechów branż skupionych w tej obecnej warszawskiej organizacji. Na jej koniec autor pokusił się nawet o rozważenie przyszłych losów cechu.
Książka jest obecna na rynku!

Czy to wszystkie książki wydane w ostatnim czasie?

Mając nadzieję, że nie pominąłem istotnych pozycji, trzeba zauważyć, że kilka znanych autorowi, niewymienionych tutaj książek było tylko pośrednio związanych z zegarami, zegarkami i zegarmistrzostwem. Nie wylistowano także katalogów zbiorów, w tym katalogów muzealnych, które pojawiły się w ostatnim czasie.

Drugie życie zegarkowej książki

Ciekawą inicjatywą Klubu Miłośników Zegarów i Zegarków jest akcja zatytułowana: „Drugie życie zegarkowej książki”. Na klubowym forum oferowane są używane, pozyskane przez Klub książki. Dochód ze sprzedaży zasila konto Klubu.
Klub z jednej strony zachęca klubowiczów do zakupu oferowanych książek, a z drugiej strony stara się o pozyskanie kolejnych pozycji, by… nadać im drugie życie.

Książki na targach Goldexpo 2026

Obecne na rynku książki o zegarach, zegarkach i zegarmistrzostwie, na targach Goldexpo 2026 organizowanych przez Fundację dla Rozwoju Polskiej Branży Złotniczo-Jubilerskiej, będą oferowane przez Cech Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników miasta stołecznego Warszawy.

Władysław Meller